O Prijedoru

prijedor-2015

Prijedor se nalazi u sjeverozapadnom dijelu BiH (entitet RS),  na desnoj obali rijeke Sane,  u aluvijalnoj ravnici poznatoj kao prijedorsko polje. Grad je smješten na 440 48′ 30” sjeverne geografske širine i 160 42′ 53” istočne geografske dužine. Sa sjeverne strane područje opštine ograničava planina Kozara,  a južne planinica Behremaginica. Prosječna nadmorska visina na kojoj se grad nalazi iznosi 135 metara,  a najviši vrh planine Kozare,  koji pripada opštini Prijedor je Lisina sa 987 metara. Dužina opštinskog područja u pravcu sjever-jug iznosi 32 km,  a u pravcu istok- zapad gotovo 46 kilometara. Kroz grad protiče rijeka Sana i njena pritoka Gomjenica iz čijih voda se snabdijeva ribnjak Saničani. Grad je na povoljnom geostrateškom položaju,  udaljen magistralnim putevima od Banja Luke 50 kilometara,  a od Bosanske Dubice,  Bosanskog Novog i Sanskog Mosta po 32 kilometra. Kroz Prijedor prolazi željeznička pruga Sarajevo – Zagreb.

 

Opština Prijedor se prostire na 834 km²,  a po broju stanovnika je među najvećim u RS entitetu. Smještena je u aluvijalnoj dolini poznatoj kao Prijedorsko polje,  izduženoj u pravcu istok-zapad koju sa sjevera ograničava planina Kozara,  a sa juga Behremaginica,  u pravcu istoka otvorena je prema Banjaluci,  a zapadno prema Novom Gradu i Majdanplanini. Planina Kozara većim dijelom ulazi u sastav opštine.

 

Najviša tačka opštine je 978 m,  vrh Lisina (Kozara),  a prosječna nadmorska visina gradskog područja je 135 m. Izduženost opštine u pravcu sjever-jug je 32 km,  a u pravcu istok-zapad – 46 km. Kroz opštinu protiče rijeka Sana i njena pritoka Gomjenica,  koja prije ušća u Sanu puni ribnjak Saničane,  najveći ribnjak u Bosni i Hercegovini.

Sam grad Prijedor je smješten na prevoju Sane iz pravca juga ka zapadu,  na prostoru sjeverno od tog prevoja ka planini Kozari,  te na prvim brežuljcima kojim se ona spušta u Prijedorsko polje.

 

Reljef 

 

Reljef je promjenljivog karaktera pa se na području opštine mogu izdvojiti tri različita područja. Nizijsko područje,  koje obuhvata doline rijeka Sane,  Gomjenice i ribnjaka Saničani. Veličina ovog područja iznosi oko 16.000 hektara.Brežuljkasto područje,  koje obuhvata podnožje planine Kozare,  te blaži brežuljkasti predio prema Majdanskim planinama. Veličina ovog područja iznosi oko 38.000 hektara.Brdovito područje,  koje obuhvata predjele planine Kozare i dijelove mjesne zajednice Ljubija. Ovo područje je uglavnom pokriveno šumama,  a površine je oko 30.000 hektara. Tip zemljišta varira. Dominantna zemljišta su u tipu pseudogleja,  aluvijalna zemljišta,  smeđe degradirana zemljišta na glinama,  smeđa kisela,  te smeđa karbonatna zemljišta. Jedan dio navedenih zemljišta su niske prirodne plodnosti,  a njihova opšta karakteristika je slaba obezbijeđenost potrebnim biljnim hranjivima,  visoka kiselinska vrijednost i nepovoljan vodno-vazdušni odnos.

 

 

Prirodni resursi

Zemljišta

 

Od 83.406, 60 ha površine opštine Prijedor,  44.740, 20 ha spada u obradive površine koje se nalaze u privatnom ili društvenom sektoru. U ukupnoj vlasničkoj strukturi dominira zemljište privatnih vlasnika.

Oranice i bašte kao najplodnija zemljišta obuhvataju površinu od 37.333, 40 ha,  dok livade,  voćnjaci i vinogradi obuhvataju površinu od 7.149, 40 ha (voćnjaci 2.404, 20 ha; livade 4.740, 20 ha; vinogradi 5 ha). Površina pašnjaka je 4.263, 00 ha,  ribnjaka 1.300, 00 ha,  dok 3.974, 60 ha od ukupnih zemljišnih površina spada u neplodno zemljište.

Na osnovu podataka Republičke geodetske uprave,  područna jedinica Prijedor,  na teritoriji opštine Prijedor postoji 12.986 posjednika zemljišta,  čija je prosječna veličina posjeda 3, 75 ha. Ukupne zemljišne površine su podijeljene na 86.878 parcela,  prosječne veličine 0, 55 ha. Prema podacima poljoprivredne službe,  na području opštine poljoprivrednom proizvodnjom se bavi oko 13.000 domaćinstava,  što predstavlja oko 50% ukupnog stanovništva.

 

Šume

 

Šumsko zemljište na području opštine Prijedor zauzima površinu od 29.380, 20 hektara,  od čega je u privatnom sektoru 12.362, 80,  dok je u društvenom sektoru 17.017, 40 ha šumskog zemljišta.

Šumsko gazdinstvo (ŠG) „Prijedor“,  osim u opštini Prijedor,  gazduje i upravlja i nad šumama pet drugih opština i to: Bosanska Dubica,  Bosanski Novi, Bosanska Kostajnica,  Oštra Luka i Krupa na Uni. Kompletna teritorija označena je kao privredno područje „Kozaračko“ i podijeljena je u pet organizacionih jedinica ili šumskih uprava (ŠU Prijedor,  ŠU Dubica,  ŠU Novi ,  ŠU Oštra Luka i ŠU Kostajnica). U veličinu ukupnog područja ulazi 42.016, 57 ha državnih i 32.149, 00 ha privatnih šuma. Šume na području ŠG Prijedor čine oko 6% ukupnih šumskih površina kojima gazduje Javno preduzeće šumarstva (JPŠ) “Šume Republike Srpske”.

Kategorije šuma u državnoj svojini se mogu podijeliti na visoke šume koje zauzimaju oko 67%,  i niske 27%,  dok ostatak predstavljaju površine podesne i nepodesne za gazdovanje. U strukturi šuma preovlađuju lišćari,  dok su četinari manje zastupljeni i čine ih uglavnom vještački nasadi. Šumske kulture su: 80% bukva,  10% hrast,  10% jela.

 

Specifičnost područja koje pokriva ŠG Prijedor je i značajno prisustvo šuma koje se nalaze u privatnom vlasništvu. Ukupna površina pod šumom u privatnom vlasništvu iznosi 32.149 hektara što čini 43% teritorije ŠG „Prijedor“,  ili oko 13 % ukupnih šumskim površina u privatnom vlasništvu posmatrano na nivou Republike Srpske.

 

Naseljena mjesta

 

Opština Prijedor obuhvata 71 naselje,  a naselja su organizovana u 49 mjesnih zajednica.

 

Politička i bezbjednosna situacija

 

Politička i bezbjednosna situacija u Prijedoru su bile povoljne.Većina odluka u Skupštini opštine se donosi jednoglasno,  a malo koja odluka je usvojena ispod dvije trećine glasova tako da na u vrijeme ekonomske krize nisu zaokupljali politički sukobi stranaka i to je nešto što traje već neko vrijeme i što je dobro za naš grad. Povoljna je bila i bezbjednosna situacija,  jer nismo imali bilo većih oštećenja imovine,  a nismo imali ni međunacionalnih,  međuetničkih,  međuvjerskih ili bilo kakvih drugih problema. Prijedor je naročito imao posljedice od ekstremizma i naš je zadatak da se svi zajedno suprotstavimo takvom zlu odgovornost je svakog od nas da ne dozvoli da se nešto slično ponovi.

 

Prijedor-centar regije

 

Naš dugoročni cilj je cilj da Prijedor postane regionalni centar,  jer države se u svijetu povezuju politički,  a regije se privredno povezuju ,  te da to mogu osporavati samo oni koji nisu nikad sarađivali sa inostranstvom.U izvještajnom periodu nastojali smo da insistiramo da ovdje dobijemo jednu ispostavu Privredne komore RS,  ali neće proći dugo vremena kada će se ovdje morati formirati regionalna privredna komora i Centar javne bezbjednosti. Prijedorska regija sa opštinama Oštra Luka,  Bosanski Novi,  Bosanska Dubica,  Kostajnica,  Prijedor i Krupa na Uni,  druga je po veličini u RS,  odmah iza Banjaluke. Zato Prijedoru kao budućem centru regije,  po svim relevantnim parametrima,  pripada još niz regionalnih službi.I u svijetu se povezuju regije,  tako da po ugledu na to i mi smo u godini koja je iza nas imali više posjeta predstavnika razvijenih regija iz okruženja i Evrope.

Opština Prijedor 

 

Prijedor tokom rata u BiH 

Okupacijom grada od strane vlasti RS,  Prijedor je nakon Srebrenice i Sarajeva mjesto najvećeg masovnog zločina nad civilnim stanovništvom u BiH što je dokazano međunarodnim sudom pravde u Hagu. U Prijedorskoj Opštini do sada je otkriveno preko 60 masovnih grobnica,  prijedorskih Bošnjaka i Hrvata i u njima je do sada pronađeno oko 2000 žrtava,  a 500 ih je identifikovano. Čitavo nesrpsko stanovništvo je prognano i raseljeno po cijelom svijetu,  većina je torturisana i ubijana po logorima Omarska,  Keraterm i Trnopolje. Prema podacima Komisije za nestala lica BiH,  procjenjuje se da je oko 4100 Bošnjaka i Hrvata ubijeno na prostoru prijedorske regije. Samo u selu Briševo pored Ljubije,  1992. godine ubijeno je 70 hrvatskih civila od strane tadašnje “Sanske brigade” – jedinica vojske RS.

Wiki

%d bloggers like this: