Izborna kampanja za opšte izbore u BiH počinje danas, 4. septembra, a trajaće do 3. oktobra u sedam časova ujutro, kada stupa na snagu izborna tišina, saopšteno je iz Centralne izborne komisije (CIK) BiH.
Pred političkim strankama, koalicijama i kandidatima je 30 dana kampanje u kojoj će predstavljati programe, organizovati skupove i koristiti plaćeno političko oglašavanje, piše Glas.
Na izborima će biti birani:
članovi Predsjedništva BiH,
poslanici u Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine BiH i Narodnoj skupštini Republike Srpske,
predsjednik i potpredsjednici Republike Srpske,
poslanici u Predstavničkom domu Parlamenta Federacije BiH, te u 10 skupština kantona u FBiH.
Posebna pažnja tokom kampanje biće usmjerena na poštovanje Izbornog zakona BiH, zabranu govora mržnje, ravnopravan tretman političkih subjekata i pravila finansiranja izborne kampanje.
Najvažniji fakti:
Izborna kampanja počinje 4. septembra.
Kampanja traje 30 dana, do 3. oktobra u 7 časova.
Izborna tišina počinje 24 časa prije otvaranja biračkih mjesta.
U Centralni birački spisak upisano je 3.408.517 birača.
Glasaće se na više od 5.200 redovnih biračkih mjesta.
Prvi put će biti korišćeni biometrijska identifikacija i skeneri za glasačke listiće.
Kampanja u Republici Srpskoj
U Republici Srpskoj izborna kampanja već na startu donosi brojne aktivnosti političkih stranaka.
Većina vodećih političkih partija kampanju će otvoriti lijepljenjem prvih promotivnih plakata i obraćanjem biračima, a dio stranaka prve skupove organizovaće širom Srpske.
SNSD će prvu tribinu održati u Šamcu, odakle je i Savo Minić, aktuelni premijer Republike Srpske i kandidat za predsjednika Srpske.
Pokret „Sigurna Srpska“, koji je formirao Draško Stanivuković na temeljima PDP-a, prvi put će se zvanično obratiti biračima sa tvrđave Kastel u Banjaluci.
Socijalistička partija Petra Đokića kampanju će započeti u Bijeljini, dok će SDS prve plakate lijepiti u Banjaluci.
U SDS-u su najavili da će tokom vikenda njihovi ključni kadrovi biti širom Krajine i razgovarati sa građanima, dok će prvu klasičnu tribinu održati u ponedjeljak u Prijedoru.
Ujedinjena Srpska u kampanju kreće iz Gradiške.
Kandidati za predsjednika Republike Srpske
Za poziciju predsjednika Republike Srpske, odnosno dva potpredsjednika, ukupno je prijavljeno 12 kandidata ispred političkih subjekata, koalicija i među nezavisnim kandidatima.
Među kandidatima za predsjednika Republike Srpske su:
Savo Minić – SNSD;
Branko Blanuša – SDS;
Bogdan Jovanović – Stranka „Život“.
Za pozicije u Palati Republike iz reda hrvatskog naroda kandidovano je pet kandidata:
Ivan Begić – SDP;
Igor Balukčić – HDZ 1990;
Franjo Jukić – koalicija okupljena oko HDZ-a BiH;
Ivo Kamenjašević – Hrvatska seljačka stranka;
Marko Jorgić – nezavisni kandidat.
Iz reda bošnjačkog naroda kandidati su:
Ramiz Salkić – SDA;
Begija Smajić – Stranka za BiH;
Jusuf Arifagić – Narod i pravda;
Ćamil Duraković – nezavisni kandidat.
Tri kandidata za srpskog člana Predsjedništva BiH
Na predstojećim opštim izborima biraće se i novi saziv tročlanog Predsjedništva BiH.
Prema izbornim pravilima, jedan član Predsjedništva bira se sa teritorije Republike Srpske, dok se dva biraju iz FBiH.
Za srpskog člana Predsjedništva BiH kandidati su:
Marinko Božović – SDS;
Željka Cvijanović – SNSD;
Nebojša Vukanović – Lista za pravdu i red.
Za bošnjačkog člana Predsjedništva BiH takmičiće se Denis Bećirović, Fahrudin Radončić, Semir Efendić i Bakir Izetbegović.
Za hrvatskog člana kandidovani su Darijana Filipović, Zdenko Lučić i Slaven Kovačević.
Više od 1.200 kandidata u trci za NSRS
Posebno zanimljiva biće izborna trka za Narodnu skupštinu Republike Srpske.
Ukupno će više od 1.200 kandidata pokušati da osvoji jedan od mandata u novom sazivu NSRS:
63 direktna mandata u Narodnoj skupštini Republike Srpske;
još 20 poslanika ulazi putem kompenzacionih lista;
ukupno Skupština ima 83 poslanička mjesta.
To znači da je konkurencija izuzetno velika. Prema broju kandidata i mjesta koja su na raspolaganju, otprilike 20 kandidata se bori za jednu poslaničku fotelju.
Ovjerene kandidatske liste pokazuju i da je veliki broj aktuelnih poslanika ponovo u izbornoj trci.
Koliko stranke smiju potrošiti?
Izbornim zakonom propisani su i limiti za finansiranje izborne kampanje.
Za izbor:
članova Predsjedništva BiH;
Predstavničkog doma Parlamentarne skupštine BiH;
Predstavničkog doma Parlamenta FBiH;
Narodne skupštine Republike Srpske;
predsjednika i potpredsjednika Republike Srpske,
limit iznosi 30 feninga po biraču.
Za izbore za kantonalne skupštine limit je20 feninga po biraču.
Političke stranke moraju imati poseban račun za finansiranje kampanje, a novac namijenjen kampanji ne može se koristiti u druge svrhe.
Nakon izbora politički subjekti dužni su da dostave izvještaje o izvorima finansiranja i troškovima kampanje.
Šta je zabranjeno u kampanji?
CIK BiH pozvao je sve političke subjekte, kandidate, njihove pristalice i medije da strogo poštuju Izborni zakon BiH.
Posebno je naglašena zabrana govora mržnje.
Zabranjeni su sadržaji kojima se podstiču:
mržnja;
diskriminacija;
neprijateljstvo;
nasilje.
Ova pravila odnose se i na fotografije, simbole, audio i video-snimke, poruke objavljene na internetu, društvenim mrežama i putem mobilnih aplikacija.
Takođe je zabranjena zloupotreba djece u političke svrhe.
Političkim subjektima nije dozvoljeno ni ometanje skupova političkih protivnika, lažno predstavljanje u ime drugog političkog subjekta i korišćenje javnih resursa za izbornu promociju.
Gdje ne smiju plakati i predizborni materijal?
Izborni materijal ne smije se postavljati na:
institucije vlasti;
javne ustanove;
vjerske objekte;
javna preduzeća.
Nadležni opštinski organi dužni su da svim ovjerenim političkim subjektima obezbijede ravnopravan tretman prilikom korišćenja javnih mjesta i objekata za potrebe kampanje.
To se odnosi na održavanje skupova, postavljanje oglasa, plakata, postera i drugog promotivnog materijala.
CIK može i da sankcioniše kandidate
CIK BiH ima ovlašćenja da za kršenje izbornih pravila izrekne novčane sankcije.
U težim slučajevima moguće su i ozbiljnije mjere, uključujući:
uklanjanje kandidata sa liste;
poništenje ovjere političkog subjekta.
Zbog toga je CIK pozvao sve učesnike da vode fer kampanju i poštuju izborna pravila.
Novina na izborima: Biometrija i skeneri
Predstojeći opšti izbori biće specifični i zbog prve šire upotrebe novih tehnologija u izbornom procesu.
Birači će se identifikovati putem uređaja za biometrijsku identifikaciju, dok će se glasački listići nakon glasanja stavljati u skener.
Nove tehnologije predstavljaju veliki logistički izazov.
U izborni proces direktno će biti uključeno gotovo 14.000 ljudi, među kojima je više od:
4.000 operatera zaduženih za elektronske uređaje;
10.000 predsjednika i zamjenika predsjednika biračkih odbora.
Više od 3,4 miliona birača
Pravo glasa na oktobarskim izborima, zaključno sa 20. avgustom, ima 3.408.517 birača.
Oni će glasati na više od 5.200 redovnih biračkih mjesta.
Birači u Republici Srpskoj odlučivaće o novom sazivu Narodne skupštine Republike Srpske, predsjedniku i potpredsjednicima Republike, ali i o srpskom članu Predsjedništva BiH i predstavnicima u Parlamentarnoj skupštini BiH.
Kada počinje izborna tišina?
Kampanja se završava 3. oktobra u 7 časova ujutro, kada počinje izborna tišina.
Prema Izbornom zakonu BiH, u periodu od 48 časova prije otvaranja biračkih mjesta pa do zatvaranja biračkih mjesta ne smiju se objavljivati rezultati istraživanja javnog mnjenja u vezi sa glasanjem na izborima.
Pred političkim strankama, kandidatima i koalicijama sada je 30 dana intenzivne kampanje u kojoj će pokušati da pridobiju povjerenje birača u Republici Srpskoj i širom BiH.
