fbpx

Na današnji dan prije 20 godina NATO bombardovao Srbiju

Vazdušni napadi NATO snaga na Srbiju, odnosno tadašnju SRJ, počeli su na današnji dan prije 20 godina. Za 78 dana poginulo je između 1.200 i 2.500 ljudi.

Odluka o bombardovanju tadašnje SRJ donjeta je, prvi put u istoriji, bez odobrenja Savjeta bezbjednosti UN, a naredbu je tadašnjem komandantu savezničkih snaga, američkom generalu Vesliju Klarku, izdao generalni sekretar NATO-a Havijer Solana.

Klark je docnije u knjizi “Moderno ratovanje” napisao – ne samo da je planiranje vazdušne operacije NATO-a protiv SRJ intenzivirano sredinom juna 1998, već i da je završeno krajem avgusta te godine.

SRJ je napadnuta pod izgovorom da je krivac za neuspjeh pregovora u Rambujeu i Parizu o budućem statusu pokrajine Kosovo i Metohija.

Nakon što je odluku o neprihvatanju stranih trupa potvrdila Skupština Srbije, koja je predložila da snage Ujedinjenih nacija nadgledaju mirovno rješenje sukoba na Kosovu, NATO je 24. marta 1999. u 19.45 započeo vazdušne udare krstarećim raketama i avijacijom, na više područja Srbije i Crne Gore.

Devetnaest zemalja Alijanse počelo je bombardovanje sa brodova u Jadranu, iz četiri vazduhoplovne baze u Italiji, podržane strateškim bombarderima koji su poletjeli iz baza u zapadnoj Evropi, a kasnije i iz SAD. Najpre su gađane kasarne i jedinice protivvazdušne odbrane Vojske SRJ, u Batajnici, Mladenovcu, Prištini i na drugim mjestima.

Gotovo da nema grada u Srbiji koji se tokom 11 nedelja napada bar nekoliko puta nije našao na meti snaga NATO-a.

U bombardovanju je uništeno i oštećeno 25.000 stambenih objekata, onesposobljeno 470 kilometara puteva i 595 kilometara pruga. Oštećeno je 14 aerodroma, 19 bolnica, 20 domova zdravlja, 18 dječjih vrtića, 69 škola, 176 spomenika kulture i 44 mosta, dok je 38 razoreno.

U noći 23. aprila 1999. godine u dva sata i šest minuta nakon ponoći, NATO je u napadu na zgradu RTS-a usmrtio 16 radnika. To je bio prvi slučaj da je medijska kuća proglašena za legitimni vojni cilj.

Tokom bombardovanja izvršeno je 2.300 vazdušnih udara na 995 objekata širom zemlje, a 1.150 borbenih aviona lansiralo je blizu 420.000 projektila ukupne mase 22.000 tona.

NATO je lansirao 1.300 krstarećih raketa, izručio 37.000 “kasetnih bombi” od kojih je poginulo oko 200 osoba, a ranjeno više stotina i upotrebio zabranjenu municiju sa osiromašenim uranijumom.

Uništena je trećina elektroenergetskog kapaciteta zemlje, bombardovane su dvije rafinerije –u Pančevu i Novom Sadu, a snage NATO-a su upotrebile i takozvane grafitne bombe za onesposobljavanje elektroenergetskog sistema.

Poslije više diplomatskih pritisaka, bombardovanje je okončano potpisivanjem Vojnotehničkog sporazuma u Kumanovu 9. juna 1999, da bi tri dana potom počelo povlačenje snaga SRJ sa Kosova i Metohije.

Pošto je generalni sekretar NATO-a 10. juna izdao naredbu o prekidu bombardovanja, poslednji projektili su pali na područje sela Kokoleč u 13.30.

Tog dana je Savjet bezbjednosti UN usvojio Rezoluciju 1244, a u Pokrajinu je upućeno 37.200 vojnika Kfora iz 36 zemalja, sa zadatkom da čuvaju mir, bezbjednost i povratak više stotina hiljada albanskih izbjeglica dok se ne definiše najširi stepen njene autonomije.

Obilježavanje godišnjice

U Srbiji će  nizom komemorativnih manifestacija biti obilježene dvije decenije od početka agresije NATO-a.

Dan sjećanja na stradale biće obilježen u Nišu, u prisustvu predsjednika Srbije Aleksandra Vučića i premijerke Ane Brnabić, predstavnika vojske, crkve, diplomatskog kora, građana.

Gradonačelnik Niša Darko Bulatović pozvao je građane da se okupe ispred Tvrđavskog mosta i odaju počast svim stradalima.

Kako je najavljeno, gradonačelnik Beograda Zoran Radojičić, porodice poginulih radnika RTS-a, pomoćnica ministra kulture i informisanja Slavica Trifunović, generalni direktor RTS-a Dragan Bujošević i v. d. direktora Televizije Srbije Ilija Cerović, položiće vijence ispred spomenika “Zašto”, u znak sjećanja na poginule radnike RTS-a.

Poštu poginulima u NATO bombardovanju kod spomen obilježja “Glasnik sa Straževice” na brdu Straževica, odaće predsjednik Skupštine grada Beograda Nikola Nikodijević, zamjenik gradonačelnika Goran Vesić i državni zvaničnici.

Zamjenik gradonačelnika Beograda Goran Vesić položiće cvijeće i na spomen-obilježje posvećeno Milici Rakić i djeci stradaloj u NATO agresiji.

U Novom Sadu, Dan sjećanja biće obilježen u kasarni Jugovićevo, a vijence će položiti delagacija Novog Sada, Pokrajinske vlade, Skupštine Vojvodine, te porodice pognulih pripadnika vojske.

Vojno-filmski centar “Zastava film” organizovaće u saradnji sa Jugoslovenskom kinotekom projekcije filmova “Da se ne zaboravi – 20 godina od NATO agresije na SRJ”.

Od 19.00 do 21.00 čas biće prikazani dokumentarni film “Vojska Jugoslavije u odbrani od NATO agresije” (49 min), reditelja Miluna Vučinića i Gorana Kostića i igrano-dokumentarni film “Voz” (13 min), reditelja Gorana Kostića, saopštilo je Ministarstvo odbrane.

Dental Studio Prijedor
ASHA prodaja vozila